Kısa cevap
Nakliye ve lojistik firması, sefere gönderdiği her sürücünün psikoteknik raporunun geçerli olmasından sorumludur. Rapor beş yılda bir yenilenir, bu yüzden firma bitiş tarihlerini tek listede izler ve yenilemeleri toplu randevuyla sefer programına göre planlar. Kaynarca’daki merkezimiz İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlıdır, sürücü ekipleri için gün ve saat planlaması yapar.
Firmanın yükümlülüğü nereden geliyor?
Yükümlülük iki metne dayanır. 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun 7. maddesinin ikinci fıkrası, taşımacının mevzuata uygun taşıtı nitelikli şoförle sefere göndermesini ister. Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin 40. maddesinin 28. fıkrası da yetki belgesi sahibini, 34. maddenin birinci fıkrasındaki nitelikleri taşıyan şoför çalıştırmakla yükümlü tutar.
Bu niteliklerden biri beş yılda bir alınan psikoteknik raporudur (md. 34/1-e). SRC belgesi aynı maddenin ayrı bir bendinde (md. 34/1-a) aranır, yani sürücünün SRC 3 ya da SRC 4 belgesinin geçerli olması rapor eksiğini kapatmaz.
Kanunun 7. maddesi ile yönetmeliğin 40/27-a bendi firmadan bir şey daha ister. Şoförlerin ceza puanı durumu altışar aylık dönemlerle yılda iki kez Emniyet Genel Müdürlüğünden öğrenilir.
Raporu dolmuş sürücü sefere çıkarsa ne olur?
Geçerli raporu olmayan şoförle taşıma yapılması, 4925 sayılı Kanun’un 26. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki idari para cezasına konu olur. Bent taşımacılara hitap eder; yönetmeliğin 34. maddesinin ikinci fıkrası aykırı hareket edenleri de kapsadığı için denetimde tutanak şoför adına da düzenlenebilir.
Bu durumda idari para cezası uygulanır; hangi hükmün uygulandığını tutanakta yazan madde ve bent gösterir. Süresi dolmuş rapor denetimde yok sayılır ve bitiş gününden sonra ek süre tanınmaz.
Öte yandan bu eksiklik için mevzuatta aracın trafikten men edilmesine dair bir hüküm yoktur, yaptırım idari para cezasıdır. Aynı sürücünün SRC belgesi de eksikse o eksiklik ayrıca cezaya bağlanır.
Yenileme tarihleri nasıl takip edilir?
Beş yıllık süre raporun düzenlendiği tarihten başlar ve kendiliğinden uzamaz. Aynı dönemde işe alınan sürücüler aynı dönemde test olduğundan, bir nakliye filosunda raporların bitişi çoğu zaman aynı aylara yığılır. Bunu önlemenin yolu her sürücü için tek satırlık bir kayıt tutmaktır; satırda aşağıdaki bilgiler bulunur.
Bitişine üç ay kalan sürücüleri işaretleyin ve tarihi basılı belgeyle değil, e-Devlet kaydıyla karşılaştırın. 66 yaşına yaklaşan sürücüleri de ayrıca not edin; mesleki yeterlilik eğitimi yönetmeliğinin 47. maddesine göre SRC belgesi 66 yaşında geçici olarak geçersiz olur, sağlık raporu ve psikoteknik raporu sunulunca yeniden geçerli hâle gelir.
Toplu randevu nasıl işler?
Toplu randevu, değerlendirmenin toplu yapılması anlamına gelmez. Her sürücü ayrı değerlendirilir, planlanan yalnızca gün ve saattir.
Kaynarca’daki merkezimiz cumartesi günleri de açıktır, pazar günü kapalıdır. Gece seferinden dönen sürücüyü aynı sabaha yazmayın; yorgunluk tepki ve dikkat ölçümlerine yansır.
Çalışan listesinde ne olmalı, sürücü yanında ne getirir?
Randevu listesinde planlama için gereken bilgiyle yetinin. Psikoteknik raporu sağlık verisi içerir ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun 6. maddesi sağlık verisini özel nitelikli kişisel veri sayar; aynı kanunun 4. maddesi verinin amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü işlenmesini ister.
Belgeleri sürücü randevuya kendisi getirir. Eksik evrakla kayıt açılamaz ve test başka bir güne kalır, bu da o sürücü için planın yeniden kurulması demektir.
Testten sonra psikiyatri muayenesi ve e-Devlet kaydı
Psikiyatri muayenesi merkezde yapılmaz. Sürücü, rapor tarihinden itibaren 45 gün içinde kamu ya da özel bir sağlık kuruluşundaki psikiyatri uzmanına kendisi başvurur (Karayolları Trafik Yönetmeliği md. 79). Bu süreyi kaçıran kişi altı ay boyunca yeniden teste kabul edilmez.
Rapor ancak bu onaydan sonra e-Devlet’e işlenir ve denetimde esas alınan kayıt budur. Basılı kartın ya da fotokopinin tek başına geçerliliği yoktur.
Firma kaydı sürücünün şifresiyle değil, barkodlu belgeyle doğrular. Sürücü kendi e-Devlet hesabından raporunu açıp barkodlu belge oluşturur, firma barkod numarasını e-Devlet’in belge doğrulama ekranına girer. U-ETDS bildirimi yapan firmalarda sisteme yazılan şoförün raporu dolmuşsa bildirimin eksiksiz olması firmayı sorumluluktan kurtarmaz.
Fatura firma adına düzenlenir mi?
Evet, fatura firma adına düzenlenebilir. Bunun için randevu alınırken firma bilgilerinin iletilmesi gerekir.
Psikiyatri muayenesinin ödemesi ve faturası ise muayeneyi yapan sağlık kuruluşuna aittir, merkezin faturasında yer almaz. Sağlık hizmetlerinde tanıtım mevzuatı internet sitelerinde ücret bilgisine yer verilmesine izin vermediği için bu yazıda tutar bulunmaz.
