Kısa cevap
SRC belgesini almak için psikoteknik raporu istenmez, kursa kayıt evrakları arasında rapor yoktur. Buna karşılık SRC 1, SRC 2, SRC 3 ya da SRC 4 ile ticari taşıma yapan her şoför geçerli bir psikoteknik raporunu ayrıca bulundurur ve 5 yılda bir yeniler. Rapor, İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı merkezlerden alınır; Kaynarca’daki merkezimiz bunlardan biridir.
Hangi SRC türü hangi şoför içindir?
SRC türünü yaptığınız taşıma belirler. Yük mü yolcu mu taşıdığınız ve seferin yurt içinde kalıp kalmadığı, sizden hangi belgenin isteneceğini gösterir. Tehlikeli madde taşıyan şoförde bunlara SRC 5 eklenir.
Psikoteknik raporu ise dört türde de aynı kuralla istenir. Yük şoförü de yolcu şoförü de aynı 12 testten geçer ve raporunu aynı sürede yeniler.
SRC 4 ve SRC 2 ile çalışacak şoför ne yapar?
Yurt içi belgelerde eğitim 36 ders saatidir, ardından merkezi sınav ve belge başvurusu gelir. Bir nakliye firmasında panelvanla şehir içi dağıtım yapan ya da kamyonla şehirler arası yük götüren şoför SRC 4 tarafındadır. Personel servisi ya da yurt içi hatta otobüs kullanan şoför SRC 2 alır.
İki türde de rapor ayrıca aranır. Karayolu Taşıma Yönetmeliği SRC belgesini 34. maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde, psikoteknik raporunu aynı fıkranın (e) bendinde sayar. SRC 2 ya da SRC 4 kaydınızın bulunması raporun yokluğunu kapatmaz, denetimde ikisi ayrı ayrı sorgulanır.
SRC 3 ve SRC 1 tarafında ne değişir?
Uluslararası belgelerde eğitim biraz daha uzundur, SRC 1 için 40, SRC 3 için 41 ders saati. SRC 3 sahipleri ayrıca 5 yılda bir 35 ders saatlik yenileme eğitimine girer ve bu eğitimin sonunda sınav yapılmaz.
Yurt dışı seferine çıkan şoförlerin en sık düştüğü yanılgı iki takvimi tek saymaktır. SRC 3 yenileme eğitimini tamamlamak psikoteknik raporunun süresine dokunmaz. Rapor kendi 5 yılının sonunda, testlerin tamamı baştan uygulanarak yenilenir.
Uzun yolda bir uyarı daha var. Başkasının takograf kartını kullanan şoförün de kartını veren şoförün de SRC belgesi iptal edilir. Raporunuz geçerli olsa bile SRC’siz ticari araç kullanamazsınız.
Önce psikoteknik mi, SRC mi alınır?
Mevzuat bir sıra koymaz. SRC kursuna kayıtta kimlik, ehliyet, diploma, adli sicil kaydı ve fotoğraf istenir, psikoteknik raporu sorulmaz. Rapor alırken de SRC şartı aranmaz.
Pratikte uzun süren iş önce başlatılır. Kurs, sınav ve belge başvurusu birkaç hafta alabilir, psikoteknik ise tek oturumda yapılır ve rapor aynı gün düzenlenir. Mart başında bir nakliye firmasında direksiyona geçecek SRC 4 adayı kursa ocak sonunda yazılıp testi ve psikiyatri randevusunu şubatın ikinci yarısına koyarsa iki kayıt da işe başlamadan önce e-Devlet’te görünür.
Kursa yazılmadan önce kurumun yetkisine bakın. SRC eğitimini yalnızca Millî Eğitim Bakanlığına bağlı ulaştırma hizmetleri mesleki eğitim kursları verebilir. Kurumu MEBBİS kurum listesinde il ve ilçe seçerek sorgulayabilirsiniz.
Psikoteknik raporu hangi adımlarla alınır?
Rapor süreci SRC türünden bağımsızdır. Yük ya da yolcu taşımanız adımları değiştirmez.
SRC aranmayan durumlarda rapor gerekir mi?
Evet, SRC’den muaf olmak rapordan muaf olmak anlamına gelmez. 25.02.2006 tarihinden önce en az üç yıllık B sınıfı ehliyeti olanlara SRC 2 ve SRC 4, C, D ya da E sınıfı ehliyeti olanlara SRC 1 ve SRC 3 eğitim ve sınav şartı aranmadan verilir. Bu kolaylık yalnızca kurs ve sınavı kaldırır, belgesini bu yolla alan şoförden de rapor istenir.
Kendi işinde çalışan kamyonet sahibi için de durum benzerdir. Adına C1 ya da K2 yetki belgesi bulunan gerçek kişi, belgesinde kayıtlı tek kamyoneti kendisi kullanıyorsa SRC aranmaz. Psikoteknik raporu ise yine aranır.
Yaş sınırında iki belge birbirine bağlanır. 66 yaşından sonra ilk kez SRC verilmez; 66 yaşını dolduran şoförün belgesi geçici olarak geçersiz hâle gelir, sağlık raporu ve psikoteknik raporu sunulunca yeniden geçerli yapılır ve 69 yaşına kadar kullanılabilir.
